Jak budować kulturę inkluzywności w zespole kreatywnym?

Jak budować inkluzywność i bezpieczeństwo psychologiczne w zespole? Praktyczne narzędzia dla liderów i managerów. Zacznij od siebie i uważaj na siebie
Jak budować kulturę inkluzywności w zespole kreatywnym?

„Podejście inkluzywne” w zespole nie kończy się w momencie, gdy na onboardingu zapytasz nową osobę o to, jakich zaimków używa. To jest dopiero początek drogi. Ale to dobrze, że zaczynasz tę drogę od tego pytania :)

W świecie nowoczesnego zarządzania i pracy projektowej temat inkluzywności (czyli uwzględniania innych potrzeb i podejść) odmieniany jest przez wszystkie przypadki. I świetnie, bo wreszcie uczymy się, jak integrować różne skłonności, style myślenia i wrażliwości.

Co zadziwiające, osoby liderskie i managerskie, którym mega zależy na stworzeniu wspierającego środowiska pracy, często skupiają się wyłącznie na innych: na potrzebach zespołu, na perspektywie klienta, na emocjach pracownika. Nierzadko – całkowicie zapominając o sobie.

Inkluzywność w zespole – czyli co?

Podejście włączające w zespole kreatywnym i biznesowym w ogóle to m.in. świadomość, że każda osoba ma pełne i równe prawo do głosu i wnoszenia swojej unikalnej perspektywy do projektów. Rolą liderki i lidera jest to prawo zabezpieczyć.

Dla Ciebie oznacza to świadome eliminowanie barier, nie tylko tylko architektonicznych. Nie mówimy tu o wielkich manifestach, ale o codziennych sytuacjach:

  • Kto najgłośniej krzyczy na burzy mózgów? Czy przestrzeń spotkania premiuje tylko ekstrawertyków i osoby, które najszybciej rzucają pomysłami, podczas gdy introwertyczni designerzy czy analityczni deweloperzy milczą, choć mają w głowie dobre rozwiązania?
  • Asymetria w feedbacku: Czy podczas code review lub debriefingu kreatywnego młodszy stażem pracownik ma prawo zakwestionować pomysł seniora bez strachu przed łatką „czepialskiego?
  • Planowanie pracy pod jedną modłę: Czy struktura zadań i komunikacji na slacku uwzględnia osoby neuroróżnorodne, czy może wymusza na wszystkich ten sam, chaotyczny styl pracy w ciągłym rozproszeniu?

Ale ale! Wdrożenie inkluzywności wymaga gotowości do stanięcia przed lustrem i przyjrzenia się także własnym nawykom, uprzedzeniom i emocjom.

Kto powinien zacząć od siebie?

Nie zbudujesz bezpiecznego zespołu, jeśli Twoje własne zasoby są na wyczerpaniu. Inkluzywność wymaga od liderki / lidera głębokiej autorefleksji i uważności na własne emocje oraz potrzeby.

Zastanów się: co dzieje się w Tobie, kiedy pracownik zgłasza błąd na godzinę przed prezentacją dla klienta? Czy potrafisz wtedy zauważyć swój narastający lęk i frustrację, czy automatycznie przechodzisz w tryb mikrozarządzania i szukania winnych?

Uważność lidera to umiejętność zatrzymania się i zapytania samego siebie: „Czego ja w tej chwili potrzebuję? Spokoju? Kontroli? Jasności?”. Dopiero gdy rozpoznasz własne emocje, przestaniesz reagować nawykowo. Lider, który potrafi z empatią podejść do własnego stresu i zmęczenia, nie będzie odreagowywał ich na zespole. Twoja samoregulacja staje się fundamentem, na którym inni mogą bezpiecznie budować.

Odwaga i uważność w zarządzaniu ludźmi

Celem projektu Include, w którym brałam udział i którego jestem współautorką, jest m.in. wsparcie osób zarządzających zespołami w budowaniu środowiska wolnego od wykluczeń. Na stronie projektu znajdziesz konkretną wiedzę i narzędzia, które pomagają radzić sobie z blokadami komunikacyjnymi, odpowiadają na neuro- i różnorodność w zespole, ale przede wszystkim – rozwijają Twoją własną autorefleksję.

Strona jest napisania głównie do osób prowadzących szkolenia, bo takie było główne nasze założenie co do grupy docelowej. Jednak w miarę mojej pracy nad projektem uświadomiłam sobie, że narzędzia, które tworzymy, właściwie może zastosować każdy, kto pracuje z dorosłymi - prowadzi z nimi spotkania, tworzy z nimi zespół albo po prostu - przewodzi im.

Opieramy się na dwóch filarach: odwadze i uważności. Chodzi o to, abyś jako osoba zarządzająca nie tylko potrafiła zareagować, gdy podczas feedbacku od klienta polecą nieprzyjemne uwagi, ale także byś potrafił zachować czujność na dynamikę zespołu w momentach kryzysowych – gdy gonią Was deadline'y i łatwo o skróty myślowe oraz powrót do starych uprzedzeń albo praktyk.

Jak zacząć od siebie?

Wypracowaliśmy zestaw praktycznych narzędzi, które możesz wdrożyć w codzienne życie swojego zespołu od zaraz. Bez rewolucji, stu spotkań i wdrażania wielkich projektów przez rok od pierwszego pomysłu.

  • Kwestionariusz Autorefleksji – interaktywne narzędzie online. To nie jest test, który ma Cię ocenić czy wpędzić w poczucie winy. W kilka minut pozwala spojrzeć na Twój styl zarządzania z nowej perspektywy. Pomaga wyłapać np. tzw. affinity bias (tendencję do faworyzowania pracowników, którzy myślą i pracują dokładnie tak jak Ty) i pokazuje Twoje naturalne supermoce jako włączającego lidera.
  • E-book „Zacznij od siebie” – Twój osobisty przewodnik po modelu ITP (Inclusive Training & Leadership Proficiency). Rozbroiliśmy w nim na części pierwsze takie tematy jak: projektowanie bezpiecznych spotkań, inkluzywny feedback, uważność emocjonalna na krytykę ze strony zespołu oraz dostępność procesów. Pokazuje, jakie konkretne zachowania budują tzw. psychological safety (bezpieczeństwo psychologiczne) w grupie.
  • Prawdziwe case studies (rolki i infografiki) – pigułki wiedzy analizujące realne sytuacje z życia zespołów. Zwracamy w nich uwagę na subtelne, często nieświadome zachowania wykluczające (np. mansplaining podczas technicznych ustaleń, czy planowanie kluczowych integracji i statusów wyłącznie w godzinach wieczornych, co odcina osoby posiadające rodziny).
  • Rekomendacje dla biznesu – gotowe wytyczne, jak przełożyć inkluzywność z poziomu "ładnego hasła na LinkedInie" na poziom operacyjny. Pokazujemy, jak wprowadzić model włączający do codziennych nawyków (np. jasne zasady moderowania dyskusji na Miro czy Asanie) bez wywracania struktury firmy do góry nogami.

A na co to komu?

Rozwijanie swojego inkluzywnego podejścia to nie jest "projekt charytatywny" – to kultura zarządzania, która wzmacnia bezpieczeństwo psychologiczne pracowników.

  • Członkowie zespołu zyskują przestrzeń, w której nie muszą marnować energii na udawanie, tłamszenie i stres. Gdy znika strach przed wyśmianiem "głupiego pomysłu", ludzie chętniej dzielą się tym, co u nich. Rośnie zaangażowanie i wzajemne zaufanie.
  • Ty zyskujesz spokój i narzędzia do zarządzania oporem czy konfliktami w grupie. Świadomość własnych uprzedzeń pozwala Ci podejmować obiektywne decyzje o awansach i podziale zadań.
  • Wasza firma buduje wizerunek dojrzałego, odpowiedzialnego pracodawcy i unika kosztownych błędów, bo pracownicy czują się na tyle bezpiecznie, że odpowiednio wcześnie komunikują fuck-upy.

Psssst: Pamiętaj, że ideą podejścia inkluzywnego jest włączanie do procesu rozwojowego osób z różnymi potrzebami. A jedną z tych osób jesteś Ty :)

Projekt Include jest finansowany ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Martyna Orlik Coach Trenerka

Martyna Orlik

Zbudowałam międzynarodowe zespoły i wyprodukowałam setki animacji, ale największą frajdę dawało mi wspieranie ludzi. Dziś robię to na pełen etat jako coachka i trenerka - pomagam innym zaktualizować system i znaleźć własny kierunek.

Reszta wpisów

Zobacz wszystkie